Profesor Franciszek Ziejka: o losach polskiej humanistyki zdecyduje siła polskiego środowiska humanistycznego

Humanistyka przetrwa!

W swoim wystąpieniu inaugurującym Ogólnopolski Kongres Nowoczesna Humanistyka w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych, były rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor Franciszek Ziejka, w sposób syntetyczny zakreślił kształt zjawiska, jak się wyraził „tak zwanego kryzysu humanistyki”. W ocenie profesora Ziejki na obecny stan rzeczy i dyskusję wokół polskiej humanistyki złożyło się co najmniej kilka elementów życia publicznego. Są to między innymi niefortunnie inicjowane i często błędnie przeprowadzane elementy reformy systemu szkolnictwa wyższego, począwszy od systemowego zainicjowania na polskich uczelniach tak zwanego „systemu bolońskiego”, polegającego na rozdzieleniu studiów wyższych na dwa etapy trzyletnie studia licencjackie oraz dwuletnie studia uzupełniające magisterskie, na nieudanej próbie wprowadzenia odpłatności za drugi kierunek studiów skończywszy.ziejka profesor krosno

Profesor podkreślił, że w świetle znanych mu dyskusji w europejskim środowisku akademickim, intencją procesu bolońskiego było faktyczne umożliwienie słuchaczom takiego właśnie podziału, a nie jego instytucjonalne i obligatoryjne wprowadzenie do wszystkich europejskich systemów szkolnictwa wyższego.

Ziejka uważa, że kryzys humanistyki jest procesem permanentnym, utrwalonym w kulturze. Jednak, dzięki wielkim humanistom kryzys ten nigdy nie przerodził się w ostateczną katastrofę. W ocenie profesora nie sposób wymagać, żeby badania humanistów przynosiły zyski, nie można stawiać przed humanistyką takich samych wymagań jak od specjalistów z zakresu innych dziedzin. Humaniści nie mogą rozliczać i przewidywać wyników badań.

O losach polskiej humanistyki, w ocenie Franciszka Ziejki, zdecyduje siła polskiego środowiska humanistycznego, a jest nią indywidualna praca jednostek. Humanistyka przetrwa, gdyż ma obrońcę w osobie papieża Jana Pawła II, który mówił m.in. o niebezpieczeństwach rezygnacji z badań podstawowych, humanistyka musi być otwarta ku prawdzie, nie wolno pomijać pytań o sens życia i historii, czy też takich wartości jak piękno, dobro i prawda.

 

Reklamy

Profesor Kazimierz Korus: muzo opiewaj człowieka, który potrafi poradzić sobie w każdej okoliczności (Odyseja)

Profesor Kazimierz Korus: muzo opiewaj człowieka, który potrafi poradzić sobie w każdej okoliczności (Odyseja)

Wybitny specjalista w zakresie filologii klasycznej, profesor Kazimierz Korus z Uniwersytetu Jagiellońskiego przygotował na Kongres znakomity  wykład na temat Ideału w kształceniu praktycznym w starożytnej Grecji.

Uczony na podstawie zabytków literackich greckiej starożytności dowodził, że wykształcenie zawodowe było w starożytnej Grecji powiązane z formacją charakteru, czyli paideią – wychowaniem. Bardzo ważne były dla starożytnych cechy charakteru specjalisty. W przysiędze Hipokratesa znalazło się sformułowanie, potwierdzające konieczność zachowania się w zgodzie z sumieniem, prawość lekarza była i jest bardzo ważna.

Profesor Korus, w kontekście kultury starożytnej Grecji próbował także odpowiedzieć na pytanie dlaczego człowiekowi potrzebny jest ideał.

Odpowiedzi na te pytania można znaleźć wędrując przez literaturę i kulturę starożytnej Grecji. Grecy kształcenie zawodowe pojmowali znaczenie szerzej niż my dzisiaj. Związany jest z tym termin techne, to nie tylko technika w dzisiejszym pojmowaniu tego słowa, ale też umiejętność i sztuka. Technites – mistrz reprezentował dziedzinę wiedzy i sprawność. Posiadanie umiejętności i sprawności oparte było w ideale o dwa konteksty – umiejętność działania i zachowania w sytuacjach trudnych oraz umiejętność przemawiania „techne retorike”. Mistrz to ten, kto reprezentuje godne podziwu rzemiosło.kazimierz korus

W V p.n.e. wieku filozofowie określili również rzemieślnikami poetów i wieszczów (techne poetike).

W epoce homeryckiej z kolei nie było systemu kształcenia, a wszyscy uczyli się u swoich mistrzów. W starożytnych tekstach najwięcej jest fragmentów, odwołujących do kategorii mistrzostwa poświęcone było lekarzom i nauczycielom.

Jakie ideały zatem przyświecały Grekom w indywidualnym nauczaniu. U Homera dostrzec można jednoznaczną wskazówkę kiedy człowiek może zostać wielki. Otóż wówczas, kiedy nauczy się przebaczać i prosić o przebaczenie, przebaczanie sobie samemu jest jedną z najważniejszych cech mistrza.

Człowiek wielkoduszny to ten, który zachowuje szacunek wobec innych, ma szacunek wobec siebie i stara się dążyć do doskonałości – jest to arystokrata ducha. Ideały są potrzebne dla zaspokojenia tego, czego żąda ciało, zaspokojenie tego, czego żąda umysł, oraz tego, czego żąda duch i dzięki temu człowiek może się rozwijać.

Podstawowa kompetencja humanisty wynikająca z lekcji starożytnych Greków jest to wrażliwość na drugiego człowieka.

Program uroczystego otwarcia Ogólnopolskiego Kongresu Nowoczesna Humanistyka w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych

11:00 OTWARCIE KONGRESU

  • Uroczyste otwarcie Kongresu i powitanie gości honorowych
    prof. dr hab. Grzegorz Przebinda, Rektor PWSZ im. Stanisława Pigonia w Krośnie,
  • Wystąpienie przedstawiciela Marszałka Województwa Podkarpackiego

11:30 –  Wykłady inauguracyjne

  • Prof. dr hab. Franciszek Ziejka (Uniwersytet Jagielloński): Humanistyka przetrwa!
  • Prof. dr hab. Kazimierz Korus (Uniwersytet Jagielloński): Ideał
    w kształceniu praktycznym w starożytnej Grecji

Czytelnia imienia Pika Mirandoli – jak postrzegamy humanistyczną misję PWSZ

Jednym z towarzyszących kongresowi wydarzeń będzie, niezwykle ważne dla krośnieńskich humanistów, uroczyste otwarcie i uruchomienie czytelni im. Pika Mirandoli – specjalnie Czytelnia im. Pika Mirandoliwydzielonej, zorganizowanej i urządzonej, intymnej przestrzeni w czytelni biblioteki PWSZ im. Stanisława Pigonia w Krośnie, której półki wypełnione są i wypełniać się  będą literaturą piękną i słownikami ze wszystkich stron świata.

Pik Mirandola (właśc. Franciszek Pik 1871-1922), to jeden z wielkich krośnieńskich humanistów, nieco zapomnianych, a być może nawet niedocenianych w konfrontacji z wybitnymi inżynierami tego miejsca: „polskim Edisonem” Janem Szczepanikiem czy genialnym naftowcem i farmaceutą Ignacym Łukasiewiczem.

Otwierając czytelnię pragniemy przypomnieć i uhonorować tą ważną dla Krosna postać, zdolnego i błyskotliwego literata, tłumacza, humanisty. Tak właśnie chcemy postrzegać humanistyczną misję uczelni regionalnej, silnie związanej z otoczeniem, jego dziedzictwem i wybitnymi postaciami różnych epok, które właśnie w Krośnie, tu „na miejscu”, pozostawiły po sobie niezbywalne ślady swego talentu, zaangażowania i patriotyzmu.

Na uroczyste otwarcie czytelni  zapraszamy 13 maja, o godzinie 12:45 w budynku Biblioteki PWSZ im. Stanisława Pigonia w Krośnie.

Założenia programowe Kongresu

Czerpiąc z doświadczeń i pragmatyki funkcjonowania krośnieńskiej uczelni, dyskusje podczas Kongresu „Nowoczesna Humanistyka w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych” skoncentrowane będą wokół następujących zagadnień:

  • tradycja i umiędzynarodowienie
    • kulturotwórcza rola Państwowych Wyższych Szkół Zawodowych
    • humanistyka w PWSZ na pograniczu kultur i regionów1_zlotu
  • rozwój i innowacyjność
    • humanistyka w PWSZ w kształtowaniu postaw i kompetencji społecznych
    • dobre praktyki w humanistyce na kierunkach ścisłych i humanistycznych oraz humanistyka cyfrowa

Do paneli dyskusyjnych zaproszeni zostali wybitni praktycy i znawcy problematyki związanej z funkcjonowaniem dydaktyki i administracji w ramach kształcenia praktycznego na poziomie wyższym w rozumieniu aktualnego Prawa o Szkolnictwie Wyższym.

Program KONGRESU

Na fotografii Kampus Politechniczny PWSZ im. Stanisława Pigonia w Krośnie.

Zapraszamy do zapoznania się z „Tezami kongresowymi”

Kilkutygodniowe prace koncepcyjne i refleksja nad obecnym i przyszłym statusem humanistyki w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych zaowocowały przygotowaniem „Tez kongresowych”, które poddajemy także Państwa refleksji. Mamy nadzieję, że pozwolą one uporządkować nasze rozważania i staną się przyczynkiem do ważnej debaty w środowisku akademickim polskich PWSZ.

Tezy pogrupowane zostały w bloki tematyczne, zgodne z programowymi panelami dyskusyjnymi. Zapraszamy do działu „Materiały”.

Witamy na witrynie internetowej Ogólnopolskiego Kongresu „Nowoczesna Humanistyka w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych”

Kongres ten jest głosem akademickiego środowiska humanistycznego z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Stanisława Pigonia w Krośnie w sprawie ogólnopolskiego Programu Rozwoju Humanistyki zaproponowanego niedawno przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. DSC_1440Naszą troską jest przede wszystkim kształtowanie kompetencji humanistycznych u absolwentów uczelni zawodowych, którzy wchodzą na rynek pracy, to jest: umiejętności sprawnego i świadomego identyfikowania różnic kulturowych, doskonałego komunikowania się z otoczeniem, także w środowisku międzynarodowym, w jakim znajduje się obecnie Polska i Europa.

Serdecznie zapraszamy, w połowie maja, do pięknego Krosna i aktywnego uczestnictwa w naszym przedsięwzięciu!